بررسی‌ روابط‌ بین‌ کیفیت‌ حسابرسی‌، مدیریت‌ سود و عملکرد شرکت‌ (مطالعه‌ موردی‌: شرکت‌ها ی‌ منتخب‌ بورس اوراق بهادار تهران)

نویسندگان

  • اﺣﺴﺎن شکی * گروه حسابداری، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، گلستان، ایران.
  • ﻣﺠﻴﺪ اشرفی گروه حسابداری، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، گلستان، ایران.

https://doi.org/10.22105/ssfmi.v3i1.104

چکیده

هدف: هدف اصلی این پژوهش بررسی روابط بین کیفیت حسابرسی، مدیریت سود و عملکرد شرکت‌ها در شرکت‌های منتخب بورس اوراق بهادار تهران است. با توجه به اهمیت شفافیت اطلاعات مالی و نقش حسابرسی در کاهش رفتارهای فرصت‌طلبانه مدیریتی، این مطالعه به دنبال تبیین ارتباط این متغیرها و ضرورت بررسی تاثیرات متقابل آن‌ها بر عملکرد شرکت‌ها می‌باشد.

روش‌شناسی پژوهش: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی از نوع پس‌رویدادی است. نمونه پژوهش به روش حذف سیستماتیک انتخاب شده و شامل ۱۱۱ شرکت طی دوره زمانی ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۰ می‌باشد. پس از بررسی پیش‌فرض‌های آماری از جمله نرمال بودن داده‌ها، عدم خودهمبستگی، همسانی واریانس و نبود هم‌خطی، برای تعیین نوع مدل رگرسیونی از آزمون‌های F لیمر و هاسمن استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز با بهره‌گیری از نرم‌افزار EViews 9 انجام گرفت.

یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد که بین کیفیت حسابرسی و مدیریت سود رابطه معناداری وجود دارد و فرضیه 1 تایید می‌شود. همچنین بین کیفیت حسابرسی و عملکرد شرکت رابطه معناداری مشاهده نشد و فرضیه 2 رد گردید. از سوی دیگر، بین مدیریت سود و عملکرد شرکت رابطه معناداری وجود دارد و فرضیه 3 تایید شد. در نهایت، نتایج نشان داد که کیفیت حسابرسی از طریق نقش میانجی مدیریت سود تاثیر معناداری بر عملکرد شرکت ندارد، بنابراین فرضیه 4 نیز رد می‌شود.

اصالت/ارزش افزوده علمی: این پژوهش با بررسی همزمان نقش کیفیت حسابرسی و مدیریت سود در تبیین عملکرد شرکت‌ها، به غنای ادبیات مالی و حسابداری در بازار سرمایه ایران کمک می‌کند. همچنین، با تحلیل نقش میانجی مدیریت سود، دیدگاه دقیق‌تری نسبت به سازوکار اثرگذاری کیفیت حسابرسی ارایه می‌دهد و می‌تواند برای سرمایه‌گذاران، حسابرسان و سیاست‌گذاران در جهت بهبود تصمیم‌گیری و افزایش شفافیت مالی مفید واقع شود.

کلمات کلیدی:

کیفیت‌ حسابرسی‌، مدیریت‌ سود، کارایی‌ شرکت‌

مراجع

  1. [1] Naimah, Z. (2017). The role of corporate governance in firm performance [presentation]. SHS web of conferences (Vol. 34, pp. 1–6). https://doi.org/10.1051/shsconf/20173413003
  2. [2] Mostafa, M. (2023). The effect of audit quality on stock price crash risk" an empirical study on egyptian listed companies". Financial & business studies journal, 33(2), 38-59. https://doi.org/10.21608/mosj.2023.313019
  3. [3] Minović, J. (2016). Asymmetric information influence on efficiency of capital market. In Economic analysis (pp. 164–179). Bar Code Graphics, Inc.; Faculty of Business Economics and Entrepreneurship. http://ebooks.ien.bg.ac.rs/1134/
  4. [4] Ebrahimi, S. kazam, Bahrami nasab, A., & Karimi, I. (2018). Political connections, audit quality, financial crisis, agency costs. Auditing knowledge, 18(73), 79-102. (In Persian). https://www.sid.ir/paper/527436/fa
  5. [5] Qolipour, M., Jafarpour, H., & Sarmi Nia, M. (2021). The relationship between audit quality and earnings management in companies listed on the Tehran Stock Exchange. Journal of management accounting and auditing knowledge, 10(40), 379-390. (In Persian). https://www.jmaak.ir/article_18285_en.html
  6. [6] Alzoubi, E. S. S. (2018). Audit quality, debt financing, and earnings management: Evidence from Jordan. Journal of international accounting, auditing and taxation, 30, 69–84. https://doi.org/10.1016/j.intaccaudtax.2017.12.001
  7. [7] Healy, P. M., & Wahlen, J. M. (1999). A review of the earnings management literature and its implications for standard setting. Accounting horizons, 13(4), 365–383. https://doi.org/10.2308/acch.1999.13.4.365
  8. [8] Amin Ashayeri. A. (2020). Investigating the role of audit quality variables and auditor tenure in the impact of earnings management on company performance in the Tehran Stock Exchange. Scientific journal of modern research approaches in management and accounting, 5(17), 119-136. (In Persian). https://www.majournal.ir/index.php/ma/article/view/942
  9. [9] Abu Afifa, M. M., Saleh, I. H., & Haniah, F. F. (2023). Does earnings management mediate the relationship between audit quality and company performance? Evidence from Jordan. Journal of financial reporting and accounting, 21(3), 747–774. https://www.emerald.com/jfra/article-pdf/21/3/747/1480145/jfra-08-2021-0245.pdf
  10. [10] Shojaei, M., Jan Bazargi, M., Zahmatkash, V., & Haqiqi Nejad, S. (2021). Profit management and financial performance of companies. The First National Conference on Management and E-Commerce, Tehran, Iran. Civilica. (In Persian). Https://Civilica.Com/L/64978/
  11. [11] Shahmoradi, N., & Tabatabaei Nasab, Z. (2021). Investigating the effect of audit quality on the relationship between economic uncertainty and earnings management from accruals in companies listed on the Tehran Stock Exchange. Financial accounting research, (47), 67-85. (In Persian). https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1872713
  12. [12] DeAngelo, L. E. (1981). Auditor size and audit quality. Journal of accounting and economics, 3(3), 183–199. https://doi.org/10.1016/0165-4101(81)90002-1
  13. [13] Zimon, G., Appolloni, A., Tarighi, H., Shahmohammadi, S., & Daneshpou, E. (2021). Earnings management, related party transactions and corporate performance: The moderating role of internal control. Risks, 9(8), 146. https://www.mdpi.com/2227-9091/9/8/146
  14. [14] Huang, H. L., Liang, L. W., Chang, H. Y., & Hsu, H. Y. (2021). The influence of earnings management and board characteristics on company efficiency. Sustainability, 13(21), 11617. https://doi.org/1050/13/21/11617
  15. [15] Schipper, K. (1989). Earnings management. Accounting horizons, 3(4), 91–102. https://www.proquest.com/openview/177246e104b43553542ab048997f1a4e/1?pq-origsite=gscholar&cbl=3330
  16. [16] Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of personality and social psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
  17. [17] Shahriari, M., Tajmir Riahi, M., Azizan, O., & Rasti-Barzoki, M. (2023). The effect of green organizational culture on organizational commitment: The mediating role of job satisfaction. Journal of Human Behavior in the Social Environment, 33(2), 180-197. https://doi.org/10.1080/10911359.2022.2029789

دانلود

چاپ شده

2026-06-15

شماره

دوره 3 شماره 1 (2026): Strategic Studies in Financial Management and Insurance

نوع مقاله

مقالات شماره جاری

ارجاع به مقاله

شکی ا. ., & اشرفی ﻣ. . (2026). بررسی‌ روابط‌ بین‌ کیفیت‌ حسابرسی‌، مدیریت‌ سود و عملکرد شرکت‌ (مطالعه‌ موردی‌: شرکت‌ها ی‌ منتخب‌ بورس اوراق بهادار تهران). مطالعات راهبردی در مدیریت مالی و بیمه, 3(1), 57-74. https://doi.org/10.22105/ssfmi.v3i1.104
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.